مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
353
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
برداريم دستمان عادت مىكند ! آية اللّه خاسارى ، مقدارى ملك مورثى از پدر داشت كه از درآمد آن امرار معاش مىكرد ، 3 - حلم و بردبارى و اخلاق نيكو . 4 - مهماننوازى . 5 - اهميت دادن به نماز اول وقت . 6 - داشتن وقار و عظمت . 7 - توجه خاص به فقرا و ايتام . مقام علمى آن مرحوم آية اللّه خاسارى ، در علوم مختلف مانند فقه و اصول ، فلسفه و كلام ، تفسير و تاريخ صاحبنظر بود ؛ بهويژه به فقه و اصول و منابع فقهى مذاهب اربعه اهل سنّت تسلط كامل داشت . فرماندار منطقه سانچارك كه از چهرههاى متعصب و ضد شيعى بود ، جلسهء مناظرهاى ترتيب داد و بسيارى از علماى اهل سنّت را دعوت كرد . فرماندار در حضور علما از آية اللّه خاسارى مطالب فراوانى در مسايل مختلف علمى و فقهى و اصولى سؤال كرد و او يكى پس از ديگرى جواب داد . حاكم بهقدرى تحت تأثير قرار گرفت كه به آية اللّه خاسارى عرض كرد : جناب آقا من بسيارى از اين سؤالات را از علماى خودمان سؤال كردم امّا به خوبى شما جواب ندادند . در انقلاب سال 1307 ش معروف به انقلاب سقوى ، عدهاى تحت عنوان انقلاب جنايات فراوانى نسبت به شيعيان اهل بيت عليه السّلام انجام دادند . و خانههاى شيعيان را به آتش كشيدند و اموال مردم مسلمان را غارت نمودند . در اين غائله بسيارى از علماى شيعه دستگير يا كشته شدند و شورشيان در پى دستگيرى آية اللّه خاسارى برآمدند . قبل از وقوع حادثه چهل نفر از رزمندگان شيعهء بلخاب آمدند و او را بدان محل بردند . وى در اين سفر مدت سه سال در بلخاب ماند و به تدريس و ترويج احكام الهى پرداخت . وى به سال 1308 ه . ش به زادگاهش بازگشت و در سال 1310 ه . ش به مكه معظّمه مشرف شد . هنگامى كه ظاهر شاه به سال 1312 ه . ش ، به حكومت رسيد به علت دشمنى شديد با شيعيان ، بسيارى از علماى شيعه را دستگير كرد و به زندان انداخت . همچنين وزير گلمحمد